فراز بیستم (آخرین فراز)

و امنا من غضبه، و ظهیرا علی طاعته، و حاجزا عن معصیته و عونا علی تادیه حقه و ظائفه. حمدا نسعد به فی السعدا من اولیائه، و نصیر به فی نظم الشهدا بسیوف اعدائه، انه ولی حمید.

حمدی سزاوار خدای متعال است كه بدان وسیله در امن از غضب او باشم و كمك بر اطاعت من و مانع از معصیت و یاری كننده بر ادای حق و وظایف گردد و نیز ستایشی كه در صف نیك بختان از اولیا قرار گیریم و در نظام شهدا كه به وسیله شمشیر دشمنان دین به لقا حق پیوسته اند قرار گیریم كه او ولی و یاری دهنده ای ستوده است.

شرح:

از مجموعه این چند فقره اخیر معلوم می شود كه از حمد كارهای بسیاری ساخته است و خود موجب آثار متفاوتی خواهد بود. ولی ظاهر آن است كه حمدها با یكدیگر فرق دارند، زیرا آن حمدی كه موجب امن از غضب است با آن كه موجب یاری در طاعت و یا مانع از معصیت می گردد، هر یك دارای زمینه های مختلفی خواهد بود.

مثلا كفران نعمت خود موجب خشم خدای متعال است ؛ در قرآن كریم فرموده: و ان كفرتم ان عذابی لشدید، پس آن حمدی كه امن از غضب می آورد، در ارتباط با شخص خاص در موردی خاص است و آن نعمت به گونه ای است كه سپاسگزاری از آن واجب و قطعی است و كفران آن نعمت موجب خشم خداوند خواهد شد.

پس اگر كسی به شكر نعمت مبادرت ورزید، از غضب خدا به دور مانده و به عفو الهی پناهنده شده است. و یا اگر انسان در اثر ترك معصیت یا به جا آوردن طاعتی - نعوذ بالله - مغرور شود، این غرور ابتلا به معصیت را به دنبال می آورد، ولی اگر قدرت بر انجام طاعت و دوری از عصیان را از خدای متعال دید و او را شكر كرد، این حمد مانع از معصیت می شود توفیق ادای وظیفه و اطاعت بیشتر را برای او حاصل به همراه می آورد.

گاه ممكن است شخص به مصیبت عظیمی مبتلا گردد، ولی صبر كرده و همواره از ناسپاسی و ناشكری خودداری كند، یا با تسلیم و رضای خود آرامش خود را حفظ سازد، در این صورت است كه او به وادی سعدا و نیك بختان تشرف پیدا كرده و از اولیا و صالحین شده است و همین طور اگر در سلك مجاهدین فی سبیل الله قرار گرفت و در میدان های جنگ و دفاع از حریم مقدس اسلام دل بر كف نهاد و جنگید و در این جهاد و غلبه بر هوای نفس پیوسته از خدای خود تشكر و قدردانی كرد و از او ممنون بود كه او را در این مرحله یاری فرموده، قطعا خداوند او را در زمره فداكاران و شهدا محسوب می نماید.